Mediaconcentratie in Vlaanderen

De Vlaamse Regulator voor Media brengt elk jaar een erg boeiend rapport uit. Zo ook dit jaar. Het document is opgebouwd uit drie hoofdstukken:

  • Overzicht van de Vlaamse mediasector (radio, tv, geschreven pers en internet)
  • De verschillende mediagroepen & mediaspelers en hun vertakkingen
  • De concentratie van de mediagroepen onder de loep genomen

Algemeen kan gesteld worden dat Vlaanderen een beperkt en nauw verweven medialandschap kent. Zo is er geen enkele aanbieder die in alle sectoren vertegenwoordigd is, al komen De Persgroep en Concentra er dicht bij. Enkel de distributie ontbreekt om een full service mediaspeler te worden. Wat verder opvalt, het gebrek aan buitenlandse inmenging. Met uitzondering van Sanoma en SBS is alles van eigen bodem en zijn het in tegenstelling de Vlaamse mediagroepen die buiten de landsgrenzen een kijkje gaan nemen (De Persgroep, Roularta en nu ook Corelio).

Verder opmerkelijk is de vergelijking die getrokken wordt tussen de oplage van de dagbladen en hun aantal websitebezoekers. Daar is het vooral opvallend dat de kleintjes qua krantenoplage zoals De Standaard en De Tijd helemaal niet achterop hinken. De correlatie tussen oplage en websitebezoekers is dan ook zoek. De vraag kan dan bijvoorbeeld ook gesteld worden hoe een krant zoals De Tijd verder zal evolueren. Qua krantenoplage is er bijvoorbeeld voor De Tijd, op enkele uitzonderingen na, steevast een neerwaartse spiraal. Ligt de toekomst van De Tijd dan ook niet eerder online, veeleer dan in print…

Het volledige rapport kan je hier downloaden en zit verder bomvol interessante grafieken. Kortom, voor iedereen die tewerkgesteld is in de media niets meer of minder dan een must. Ook zeker nog een “Ctrl+P” waard: onderstaande afbeelding die er wonderwel in slaagt het kluwen van Vlaamse mediagroepen op één pagina te synthetiseren.

Media in Vlaanderen 2009

Belgische pers en bedrijven 2.0?

* “Bloggers schrijven zonder daar betaald voor te worden – dat zijn losers hé.”

* “Twitter wordt het nieuwe SecondLife en staat dezelfde schitterende (sec) toekomst te wachten.”

* “Het zijn allemaal zeurpieten op blogs en fora. Zelden wordt er iets positief gepost.”

* “Blogs zijn een tijdelijk fenomeen en er zal over een paar jaar geen sprake meer van zijn.”

* “Blogs zijn overschat en zijn niets meer dan poëzieboekjes.”

Dit zijn maar enkele van de quotes die op het conto van Dominique Deckmyn (Hoofdredacteur De Standaard Online: 1, 2 en 3) en Jos Grobben (Hoofdredacteur Internet, Roularta: 4 en 5) konden geschreven worden tijdens een door 3C georganiseerd debat over web 2.0.

Ik vertrok vooraf met hoge verwachtingen en was klaar voor een debat op niveau. Vernieuwende inzichten zouden tot mij komen en inspirerende sprekers zouden mij van mijn stoel blazen. Niets was echter minder waar.  Zeer teleurgesteld in zowel bedrijven (en communicatieprofessionals) als pers (Deckmyn & Grobben) keerde ik eenzaam met mijn online gedachtegoed huiswaarts.

Gedurende de hele avond was de teneur bij zowel panel als publiek: “de ‘blogosfeer’ is een vergankelijke en fel overroepen groep mensen met veel te veel vrije tijd”. Samengevat klonk het (toch wel hallucinant anno 2008) zo bij ‘de experts': ‘bloggers zijn een marginaal fenomeen dat je als bedrijf en als merk misschien toch wel in de gaten moet houden, maar meer eigenlijk niet” . Online reputation management, brand activation of brand salience: daar hadden de aanwezigen blijkbaar nog niet van gehoord.

De halsstarrigheid waarmee Grobben en Deckmyn neerkeken op de blogosfeer en Twitter was werkelijk frappant. De quotes hierboven vatten dat het best samen. Buiten de reageermodule op nieuwswebsites en nieuwsfora vielen er geen voorbeelden van een verschuiving van web 1.0 naar 2.0 te noteren.

Op het einde van de avond nam ik dan ook de handschoen op voor de blogosfeer en verwees naar de kracht van blogs en Twitter in het recente voorbeeld van Mumbai, maar ook naar de twitterende Nederlandse Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen en zelfs de twitterende webmaster van De Standaard. Helaas kreeg ik wegens tijdsgebrek geen wederwoord. Of er in deze gevallen dus ook sprake is van een vergankelijk en te verwaarlozen fenomeen bleef dus onbeantwoord.

Toch wil ik ook gerust advocaat van de duivel spelen. De Vlaamse/Belgische blogosfeer en bij uitbreiding de gebruikers van Twitters zijn onmiskenbaar een zekere incrowd. De happy few. De invloed en relevantie van deze innovators/early adopters neemt echter zienderogen toe en kan (en mag!) daarom niet genegeerd worden.

Ik hoop alleszins dat dit web 2.0-debat een jaarlijks event wordt. Ik poneer dan ook dat ik elk jaar met een beter gevoel ga vertrekken. Mijn gelijk/hun ongelijk wordt momenteel al in het buitenland aangetoond en zal ongetwijfeld door jullie (social media) verder aangetoond worden. Waarvoor mijn oprechte dank.