Vlaamse Vereniging van Journalisten en geperverteerde nieuwsvoorziening

Oh ironie. Gisteren op De Standaard Online trokken twee berichten onze aandacht. Eerst en vooral een onderzoek van Aegis Media en Carat waaruit zou blijken dat Jongeren kranten beschouwen als de meest betrouwbare bron van informatie.

Goed gezien van Aegis Media en Carat want zo’n onderzoeken scoren altijd goed. De PR mensen bij Communicatiemannen gebruiken het ook dikwijls om artikels te scoren.  Dat komt natuurlijk omdat zo’n onderzoekjes goed gelezen worden, en daarom ook interessant zijn om te brengen in kranten of op websites. Conclusie: het is goede content.

Het is niet alleen goede content, het is misschien ook gemakkelijke content. Want, zo blijkt  uit het tweede artikel dat we op De Standaard Online lezen: productiehuis Woestijnvis heeft in de aanloop naar verkiezingen de Vlaamse media bij de neus genomen. Dit door enkele onderzoeken te verzinnen en “de resultaten” ervan te bezorgen te verspreiden via een persbericht naar de Vlaamse media. Zo bleek dat Open VLD’ers het vaakst seks hebben, de Vlaming gemiddeld 27 seconden in het stemhokje doorbrengt en bijzitters 17.000 liter koffie drinken.

De Concentra kranten ontdekten dat Woestijnvis achter al de persberichten zit. Olivier Goris, programmacoördinator bij Woestijnvis, gaf aan Het Belang van Limburg toe dat Data Driven niet bestaat. ‘De verstuurde persberichten kaderen in een nieuw programma dat we uittesten’, zei hij, zonder verder in te gaan op de inhoud van het programma.”

Pol Deltour van de VVJ kan er niet mee lachen: ‘Woestijnvis heeft op een heel georchestreerde en professionele manier de nieuwsvoorziening geperverteerd.” Hij geeft toe dat er een gedeelde verantwoordelijkheid is maar de hoofdverantwoordelijkheid zou bij Woestijnvis liggen. Onzin natuurlijk.

In debatten over de toekomst van de journalistiek gebruikt de VVJ telkens dezelfde dooddoener door te stellen dat de journalistieke werkmethode de enige garantie is op kwaliteitsvolle berichtgeving. Berichtgeving waar bronnen onderzocht, worden, check en dubbelcheck, en een woord telkens gevolgd wordt door een wederwoord.

In de praktijk zou zo een communicatieverantwoordelijke telkens op de hoogte zijn wanneer een artikel verschijnt over zijn organisatie. Wat natuurlijk niet altijd het geval is en sowieso ook moeilijk realiseerbaar in deze tijden van snelle communicatie.

Iedereen is schuldig en, iedereen moet de mea culpa slaan, want alle kranten en nieuwssites hebben de berichten van Woestijnvis overgenomen. Ik ben wel benieuwd hoe ze bij GVA en HBvL er achter zijn gekomen. Waren zij de eersten om de nummer onder het persbericht te bellen en meer uitleg te vragen?

Iedereen kan fouten maken en op zich heb ik er totaal geen probleem mee. Alleen praat de VVJ met een ongelooflijke dedain over het vak journalistiek. Bovendien blijven ze misprijzend over alles wat ook maar ruikt naar nieuwe media, dat het ontzettend storend wordt, zo ook in Terzake gisterenavond. Het zou de VVJ sieren als ze dat zou erkennen. Het klopt dat iedereen zo maar wat dingen online kan zetten maar juist daardoor is het zelfreinigend vermogen vele malen groter dan in de traditionele media. Daar moet je niet schamper over doen.

Lurkers: de achilleshiel van social media

Navelstaarder, geek, te veel vrije tijd, inteelt – het zijn maar enkele termen die social media enthousiastelingen zoals mezelf, en misschien ook u, naar het hoofd geslingerd krijgen. En toch. Het zijn heus niet enkel de mensen op twitter en/of blogs die de social media rechthouden. Door het lezen van deze blogpost toont u bijvoorbeeld ook aan fan te zijn van social media.

90-9-1 principelurkers

U bent dus op deze blog beland en u leest mee. Dat brengt u meteen in de eerste groep van het 90-9-1 principe: de lurkers. U zit ondertussen in die gigantisch grote groep mensen die veel leest en surft, misschien zelfs op Facebook zit, maar speelt daar zelden of nooit een actieve rol. Een bijdrage leveren aan social media behoort nog niet tot de mogelijkheden. U kijkt liever toe aan de zijlijn.

De tweede groep (9% editors) zijn mensen die een occasionele bijdrage leveren. Ze lezen en surfen, maar daarnaast dragen ze zelf ook bij tot het uitbouwen van social media. Dat kan gaan van zelf comments op blogs te plaatsen tot bijvoorbeeld zelf een blog zo nu en dan te onderhouden.

De laatste en kleinste groep (1% creators) zijn de social media evangelisten. Waar ze ook komen ter lande (on- en offline), ze geloven in de kracht van het web en dat uit zich in een eigen blog, zwaar netwerken via LinkedIn, twitteren, wiki’s onderhouden etcetera. Zij timmeren dag in dag uit aan de social-media-weg en zijn naast early adaptors pur sang ook de klokkenluiders. Het zijn zij die als eerste aan de alarmbel trekken bij nieuwe trends of nuttige tools, maar ook wanneer er iets fout gaat. Zowel off-, maar vooral online.

Social media

Wat zijn dat nu eigenlijk social media? Misschien goed om dat ook nog even te definiëren. Social media gaat veel verder dan Facebook, Netlog, LinkedIn & Twitter. Het is ook video’s op YouTube, foto’s op Flickr, deelnemen aan discussies op fora of hotels, restaurants en saunacomplexen op websites recenseren en ga zo maar door…

Kortom: het zijn alle mogelijk toepassingen op het internet waarmee het mogelijk wordt om meningen en/of informatie met elkaar te delen.

Mentaliteitswijziging

De verdere groeimogelijkheden, maar tegelijk ook de achilleshiel van social media liggen in die grote groep van lurkers. Als webbouwers, diensten en bedrijven de mogelijkheid tot interactie verder gaan vereenvoudigen, zullen de veelvuldige latente surfers verder over de streep kunnen getrokken worden. Als ook zij een bijdrage gaan leveren zullen alle social media (wet van de grote getallen) er alleen maar weer beter van worden.

Ook bedrijven trekken dit schoentje best aan. In bedrijfsmiddens is echter een vaak gestelde vraag: “blogs – wie leest dat nu?”. Onderschat dat dus zeker niet. Hou voortaan het bovenstaand (symbolisch) principe steeds in gedachten en denk: voor elke blog zijn er minstens 99 lezers, ook op blogs waar misschien niet druk gereageerd wordt. En dan hebben we het enkel nog maar over de mogelijke online impact en niet over de mond-aan-mond reclame in “het echte leven”.

Wat is Twitter?

Twitter is een social media tool en leunt aan bij MSN Messenger Service (en andere Instant Messaging varianten), die draait rond de vraag “Wat ben je aan het doen?”. In korte berichtjes van 140 karakters (SMS is max. 160 karakters) kan je allerlei boodschappen meedelen.

Microblogging?

Een twitterpagina ziet er uit als blog, vol met korte berichtjes. Het gehele Twitter-concept is bijzonder eenvoudig en vormt een nieuwe en directe manier van communiceren.

Lees meer